Last Update: 

मुख्य पान संपादकीय शब्दाशब्दांत धोक्यात हरवणारी वाट लघुतम कथा हितगूज विचारांचा नवा 'कॅनव्हास'
 
अक्षरातलं स्वातंत्र्य ------------------- उन्हाळा सुरू होणार होता आणि मी आठवीचा शेवटचा पेपर देऊन घरी आलो. अभ्यासाच्या खोलीत वडील वाचत असलेला डॉ. श्रीराम लागूंचा "लमाण' पुस्तक टेबलावर दिसलं. उत्सुकता म्हणून पुस्तक चाळू लागलो. पुस्तकाचा साहित्यिक दर्जा समजण्याचा प्रश्नच नसल्याने आपल्या अकलेप्रमाणे आधी छायाचित्र, मग कंटाळल्यावर एक पान उलटले.

Monday, April 17, 2017 AT 12:00 AM (IST)

माझी बुक थेरपी -- नेमकं कुठं वाचलं होतं ते आठवत नाही पण शांताबाईच्या एका मुलाखतीतलं एक वाक्‍य कायम लक्षात राहिलं. वाचनाविषयी बोलताना त्या सांगत होत्या, की हातात येईल ते वाचायचे आणि ते वाचल्यानंतर मगच ते चांगलं की वाईट हे आपली सदसद्विवेकबुद्धी वापरून ठरवायचं, हा नियम त्यांनी घालून घेतला होता. त्यामुळे त्यांची "वाट्टेल ते वाईट वाईट वाचते' अशी प्रतिमा निर्माण झाल्याचं सांगून त्या दिलखुलास हसल्या होत्या.

Monday, April 17, 2017 AT 12:00 AM (IST)

पुस्तकांचे गाव पश्‍चिम महाराष्ट्रातील थंड हवेची पर्यटनस्थळे म्हणून महाबळेश्‍वर- पाचगणी शहरे प्रसिद्ध आहेत. या शहरांच्या मध्यात वसलेले भिलार गाव उत्कृष्ट दर्जाच्या रसाळ लालचुटूक स्ट्रॉबेरीचे विक्रमी उत्पादन घेण्यासाठी प्रसिद्ध आहे. आता हे गाव आणखी एका गोष्टीमुळे स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण करण्याच्या तयारीत आहे. ही ओळख केवळ महाराष्ट्रातच नव्हे, तर भारतभर जपली जाणार आहे.

Monday, April 17, 2017 AT 12:00 AM (IST)

वाटेवरची पुस्तकं पुस्तकांमध्ये नवं- जुनं असं काही नसतं. एखाद्या न वाचलेल्या पुस्तकाची जुनी प्रतही आपल्यासाठी नवं पुस्तक असते आणि वाचून झालेल्या पुस्तकाची नवी कोरी प्रत जुनं पुस्तक असू शकते. फुटपाथवरच्या पुस्तकांविषयी लिहायचं ठरवलं आणि अशा कितीतरी "नव्या' पुस्तकांच्या आठवणी जाग्या झाल्या. नोकरीला लागले तेव्हा शनिवारी अर्धा दिवस ऑफिस असायचं.

Monday, April 17, 2017 AT 12:00 AM (IST)

पुस्तकं... आली कुठून? चालली कुठं? "आमच्या सेजलला ना लहानपणापासून पुस्तकांची फार आवड. अगदी दीड वर्षांची असतानाच तिनं पुस्तक हातात धरलं.. आणि इतकी तन्मयतेनं वाचते म्हणून सांगू...' एक आजी आपल्या नातीचं पुस्तकप्रेम मोठ्या अभिमानानं सांगत होत्या. "आमचा कबीर अगदी वाचत नाही हो. त्याच्या आवडीची किती पुस्तकं आणून ठेवली. कितीतरी वेळा त्याला घेऊन वाचायला बसते. त्याला वाचून दाखवते. चित्रं दाखवते. पण तो अजिबात पुस्तकं मागत नाही.

Monday, April 17, 2017 AT 12:00 AM (IST)

पुस्तक वाचन आणि मी लेखनकला ही प्राचीन व म्हणूनच प्रगल्भ आहे. टीव्ही, रेडिओ, सिनेमा या माध्यमांपेक्षा जास्त चिरंतन व व्यामिश्र आहे. माणसाचे संचित त्याच्या लेखनात असते. एका अर्थाने सर्व पुस्तके हा माणसाला मिलालेला वारसाच आहे. या समृद्ध वारशाची ओळख हा एक विलोभनीय अनुभव आहे. काही पुस्तके येतात, तत्कालीन महत्त्वाने गाजतात व नंतर विसरली जातात तर काही पुस्तके आपला ठसा उमटवून जातात.

Monday, April 17, 2017 AT 12:00 AM (IST)

वाचनाने माझ्या आयुष्याला समृद्ध केलं असं म्हणत असताना मला प्रकर्षाने आठवतं ते म्हणजे आयुष्यात वाचलेलं पहिलं पुस्तक ते होतं चांदोबा. आपण पुस्तक वाचतो म्हणजे आपण जगात डोकावतो. पलीकडच्या व्यक्तीने व्यक्त केलेला अनुभव आपण आपलासा करूनच आयुष्याच्या वाटचालीत काही शिदोरी घेऊन चालत राहतो. चित्रपट माध्यमानं आकर्षित केल्यानंतर त्या माध्यमाला पूरक असणाऱ्या चित्रकला, नाटक, संगीत या कलांच्या सोबत सगळ्यात महत्त्वाची आणि मोलाची कला राहील.

Monday, April 17, 2017 AT 12:00 AM (IST)

मन उलगडायला शिकवले... किती तरी अनोळखी व्यक्तींची, प्रदेशांची, कधीच न बघू शकलेल्या काळाची पुस्तकांनीच ओळख करून दिली. फक्त ओळखच नाही, तर त्या व्यक्तींत, त्या काळात गुंतवून ठेवले. माझी पुस्तकाशी पहिली ओळख कधी झाली, हे नीट आठवत नाही पण बहुधा सुरवात चित्र बघण्यापासून झाली असावी. मग अक्षरओळख, गोष्टींची पुस्तके, हळूहळू कथा-कादंबऱ्या... पुस्तकाच्या मुखपृष्ठापासून शेवटच्या पानापर्यंत पुस्तक आपल्याला काहीतरी देतच असते.

Monday, April 17, 2017 AT 12:00 AM (IST)

पुस्तक दिन विशेषांक   पुस्तकांनी तयार केली "पत' तसा दहावी झाल्यावरच पुस्तकांचा संबंध आला. त्याअगोदर व्यंकटेश माडगुळकर यांच्या काही कथा वाचल्या होत्या पण वाचायची खरी गोडी लागली दहावीनंतरच अकरावीसाठी तालुक्‍याच्या गावी गेलो. एक दिवशी गावाकडे येणारी दुपारची एसटी चुकली. पुन्हा तीन वाजता गाडी होती. आता काय करायच? त्या शहरातून फिरायला लागलो. हे फिरण निरर्थकच होतं. काही अंतर गेल्यावर एक वाचनालय दिसलं. पेपर वाचायला मिळंल म्हणून आत गेलो.

Monday, April 17, 2017 AT 12:00 AM (IST)

"वारी" पुस्तकांची ""मी जे काही वाचतो ते सगळे माझ्यासाठी लिहिले आहे असेच मला वाटते'' हे प्रसिद्ध वाक्‍य आहे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष थिओडोर रुझवेल्ट यांचं. आपण वेगवेगळी पुस्तके वाचतो, त्यातले वातावरण, पात्रे, कथानक, वर्णन केलेला परिसर यात कळतनकळत आपण जोडले जातो. पुस्तकांची खरी गंमत हीच असते. जगाच्या एका कोपऱ्यात बसूनसुद्धा तुम्ही साऱ्या जगाशी जोडले जाता.

Monday, April 17, 2017 AT 12:00 AM (IST)

डॉक्‍टरांचा संप आणि... डॉक्‍टर काय स्वतःला शहाणे समजतात... आमच्या पैशावर हे शिकतात आणि आमच्यावरच माज करतात... यांना सुटीवर जाण्याची गरजच काय? कामच कुठे करतात हे? रुग्णांना लुटतात... यांनी वैद्यकीय सेवेचा बाजार मांडला आहे... राज्यातील निवासी डॉक्‍टरांनी पुकारलेल्या "मास बंक'च्या वेळी लोकांनी वाट्टेल तसे आरोप डॉक्‍टरांवर केले. मात्र हे अर्धसत्य आहे. सामूहिक रजा आंदोलनावर गेलेले डॉक्‍टर हे सरकारी रुग्णालयातील होते.

Monday, April 03, 2017 AT 12:00 AM (IST)

'व्होडाफोन'ची अायडिअा व्यंकटेश कल्याणकर ------------------------------ माणूस जसा समाजशील प्राणी आहे, तसाच तो संशोधनशीलही आहे. गरजेतून शोध लागतो. शोधावर पुन्हा संशोधन केले जाते. त्यातून आणखी काही शोध लागतात आणि क्रांती घडते. परस्परांशी संपर्क साधण्याच्या गरजेतून माणसाने संपर्काच्या साधनांचा विकास केला. त्यावर संशोधन केले. त्यातून आणखी काही नवे शोध लागले. शोधाची ही प्रक्रिया अखंडपणाने सुरू आहे.

Sunday, April 02, 2017 AT 12:00 AM (IST)

सगळ्यात आनंदी कोण? जगी सर्व सुखी असा कोण आहे? असे समर्थ रामदासांनी म्हटले आहे. याच धर्तीवर "सगळ्यात आनंदी देश कोणता?' असा सवाल संयुक्त राष्ट्रसंघाने विचारला आणि त्याचे उत्तरही शोधून काढले. नॉर्वे हा जगातील सर्वांत आनंदी देश आहे. मागील वर्षीच्या तुलनेत चौथ्या क्रमांकावरून एकदम पहिल्या क्रमांकावर त्याने उडी मारली आहे. पहिला असलेल्या डेन्मार्कला यंदा दुसऱ्या क्रमांकावर समाधान मानावे लागले आहे. भारताचा क्रमांकही यंदा चार अंकांनी घसरला.

Monday, March 27, 2017 AT 12:00 AM (IST)

कर्जमाफीचे राजकारण "शेतकऱ्यांची कर्जमाफी' हा वादळी विषय अर्थराजकीय स्वरूपाचा आहे. हे भारतातील सर्वसामान्य लोकांना माहीत आहे. "अर्थराजकीय' म्हणजे केवळ राजकारण नव्हे, तर शेतकऱ्यांचे अर्थकारण व जीवन-मरण राजकारणावर अवलंबून असते. कारण, राज्यसंस्थेच्या हस्तक्षेपातून शेतकऱ्यांच्या जीवनाला दिशा मिळते. राज्यसंस्था मात्र सातत्याने हस्तक्षेपाचे धोरण राबवत नाही. काही विषयांच्या संदर्भात राज्यसंस्था हस्तक्षेप करते.

Monday, March 27, 2017 AT 12:00 AM (IST)

छप्पर-फाड विजय ---------------- देनेवाला जब भी देता पुरा छप्पर फाड के देता ............. ........जिसपर इसको प्यार आ जाता उसको जेबे झाड के देता.....! "फंटूश' या देवआनंद यांच्या सिनेमातले हे एकेकाळचे लोकप्रिय गाणे! उत्तर प्रदेशात भाजपला मिळालेल्या चौफेर विजयाला साजेसे गाणे ठरेल. साहिर लुधियानवी यांनी लिहिलेले हे गाणे आहे.

Monday, March 20, 2017 AT 12:00 AM (IST)

त्यांचा काय दोष? एका घटनेत न्यायालयाने अद्याप न जन्मलेल्या बाळाच्या आयुष्याची जबाबदारी स्वीकारली आणि गर्भपाताची परवानगी नाकारली. हे संपादकीय लिहून एक आठवडा होण्याच्या आतच म्हैसाळ (ता. मिरज) येथील बेकायदा गर्भपात केंद्राची बातमी येऊन थडकली. तब्बल नऊ वर्षे हा डॉक्‍टर स्त्री-भ्रूणहत्या करत होता. त्याला अर्थातच "मुलगी नको' म्हणणाऱ्या समाजाची साथ होती.

Monday, March 13, 2017 AT 12:00 AM (IST)

विकास आराखडा अंमलबजावणी महत्त्वाची! पुण्याच्या मध्य भागांपासून ते उपनगरांपर्यंत बांधकामाला प्रोत्साहन देऊन अधिक घरे-दुकाने-व्यापारी पेढ्या उपलब्ध करण्यावर पुण्याच्या नव्या विकास आराखड्याचा भर दिसतो. असे असले तरी या आराखड्यावर "जादा एफएसआयची खैरात', "बिल्डरांना झुकते माप देणारा डीपी' अशी लावण्यात येणारी लेबले चुकीची असल्याचे अभ्यासाअंती आढळून येते. नागरीकरणाच्या क्षेत्रात जागतिक पातळीवर घेतला जाणारा आधुनिक दृष्टिकोन या आराखड्यातून डोकावतो.

Monday, March 13, 2017 AT 12:00 AM (IST)

गृहकर्ज आणि गृहविमा - काळाची गरज आजच्या वाढत्या अपेक्षा आणि आकांक्षांच्या काळात तरुण वयातच स्वतःचे घर असणे ही नित्याची बाब झाली आहे. यातून साहजिकच गृहकर्ज घेतले जाते आणि याची मागणी दिवसेंदिवस वाढत आहे. गृहकर्जे हा बॅंकांच्या एकूण व्यवसायाचा मोठा भाग बनला आहे. आज विविध बॅंकांकडून आकर्षक दरात गृहकर्जे उपलब्ध आहेत आणि योग्य त्या कागदपत्रांची पूर्तता झाल्यास गृहकर्ज त्वरित मिळू शकते आणि आपले घराचे स्वप्न साकार होऊ शकते.

Monday, March 13, 2017 AT 12:00 AM (IST)

"घर घेण्याआधी ...  स्वतःचे घर असावे अशी बहुतेक सगळ्यांची महत्त्वाकांक्षा आयुष्यात असते आणि यासाठी प्रत्येक जण आपापल्या परीने प्रयत्न करत असतो. सध्याच्या काळात वाढती लोकसंख्या आणि उपलब्ध जागा यांचे प्रमाण व्यस्त झाले आहे. त्याचबरोबर "मायक्रो' कुटुंबपद्धतीमुळे एका कुटुंबाची छोटी छोटी कुटुंबे होत आहेत आणि त्यामुळेही जागेच्या मागणीत आणि पर्यायाने किमतीत वाढ झाली आहे.

Thursday, March 09, 2017 AT 12:00 AM (IST)

आजीबाईंची शाळा अगं "क' असं काढ ... "जमतंय की तुला हं हं हं हं, असंच काढायचं....' "हे बघा बाई काढलं...' "बाई नाव बरोबर काढलं ना मी?..' "सय कर तुझी, अगं नाव लिही.. नाव', "माझं कपडा कुठं गेला पाटी पुसायचा...' "हिकडं बघा, काल काय सांगितलं व्हतं...' "आजी हा असा काना काढा'... असे विद्यार्थी आणि शिक्षकांचा संवाद कानी पडत होते "आजींच्या शाळेत'! मुरबाड तालुक्‍यातील फांगणे गावात भरणारी ही "शाळा' भारतातील पहिली "आजीबाईंची' शाळा आहे.

Monday, March 06, 2017 AT 12:00 AM (IST)

स्वसंरक्षणासाठी "सिलंबम' दिवसेंदिवस मुलींमध्ये खेळाविषयी जागृती निर्माण होत आहे. विविध प्रकारच्या आधुनिक खेळांबरोबरच पारंपरिक खेळांची आवडही मुलींकडून जोपासली जात आहे. या पारंपरिक खेळांमधील एक खेळ म्हणजे सिलंबम (शिवकालीन युद्धकला) होय. राजमाता जिजाऊ, झाशीची राणी, अहल्याबाई होळकर यांसारख्या इतिहासातील कर्तृत्ववान स्त्रियांपासून चालत आलेली, या खेळाची परंपरा आज एकविसाव्या शतकातील रणरागिणींकडूनदेखील जपली जात आहे. त्याविषयी...

Monday, March 06, 2017 AT 12:00 AM (IST)

"प्रिन्सेस आय' क्राऊन आय शॅडो हॅरी पॉटर फेम इमा वॅटसनच्या "ब्युटी अँड बेस्ट' चित्रपटातील प्रिन्सेस लूकमुळे जगभरातील मुलींना भुरळ घालत आहे. या चित्रपटामुळे फॅशन आणि मेकअपमध्ये बरेच नवनवे ट्रेंड आले आहेत. मेकअपच्या क्षेत्रात क्राऊन आयशेडोजचा लूक सध्या विशेष लोकप्रिय होत आहे. - जर्मन मेकअप आर्टिस्ट स्वेटलाना पेटूहोवा आणि अमेरिकेतील मेकअप आर्टिस्ट मेरिस्सा मेल्होर्न यांनी हा ट्रेंड आणला.

Monday, March 06, 2017 AT 12:00 AM (IST)

अ सायलेंट किलर एक मध्यवर्ती समस्या म्हणजे सासू-सून संघर्ष. ही समस्या स्त्रियांच्या मनःस्वास्थ्याच्या दृष्टीने "सायलेंट किलर' असते असे म्हणता येईल म्हणजे वरवर पाहता सौम्य वाटली तरी मनाला आतून पोखरत राहणारी अशी ही समस्या होय म्हणूनच महिला दिननिमित्त अन्य समस्यांच्या बरोबरीने स्त्रीजीवनातील या समस्येचीही नोंद घ्यायला हवी.

Monday, March 06, 2017 AT 12:00 AM (IST)

प्राप्तिकर कायद्यात बदल!   केंद्रीय अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी नव्या आर्थिक वर्षाचा अर्थसंकल्प संसदेस सादर करताना प्रत्यक्ष कर कायद्यात तब्बल 87 बदल केले आहेत. जवळ जवळ प्रत्येक वैयक्तिक करदात्यास साडेबारा हजार रुपयांची करसवलत घोषित केलेली असली वा 50 कोटी रुपयांपेक्षा कमी उलाढाल असणाऱ्या कंपन्याचा कर दर 30 टक्‍क्‍यांवरून 25 टक्के केलेला असला, तरी बऱ्याच बदलांचा ऊहापोह अर्थमंत्र्यांनी त्यांच्या भाषणात केलेला नाही.

Monday, February 27, 2017 AT 12:00 AM (IST)

विस्ताराची क्षितिजे आणि आव्हानही! नोटाबंदीनंतर बॅंकांमध्ये पैसे भरपूर जमा झाले पण कर्जाला मागणी-उठाव नाही. पायाभूत क्षेत्राला अर्थसंकल्पात केलेल्या तरतुदींमुळे बॅंकांना बळ मिळेल का? सरकारकडून भांडवलाचा पुरवठा, या सगळ्यांचा परिणाम काय होईल? बॅंकिंग क्षेत्राचा व्यापक आढावा. बॅंकिंग क्षेत्र हे कोणत्याही अर्थव्यवस्थेचे महत्त्वाचे अंग असते. सर्वच आर्थिक व्यवहारांचे रुधिराभिसरण हे बॅंकिंग व्यवस्थेच्या विविध घटकांमधून होत असते.

Monday, February 27, 2017 AT 12:00 AM (IST)

विश्वासहर्यता जपण्याचे अाव्हान केंद्र सरकारने "8 नोव्हेंबर 2016 रोजी जाहीर केलेल्या नोटाबंदीनंतर, स्वतःची कोणतीही चूक नसताना ज्या क्षेत्राला स्वतःची विश्‍वासार्हता जपण्यासाठी अपार मेहनत घ्यावी लागली व पुढेही घ्यावी लागणार, असे क्षेत्र म्हणजे सहकारी बॅंकिंगचे क्षेत्र होय. 8 नोव्हेंबर 2016 रोजी जारी झालेल्या राजपत्रातील वाक्‍यरचनेपासूनच सहकारी बॅंकिंगच्या क्षेत्रास सरकारने केवळ संशयावरून आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभे केले.

Monday, February 27, 2017 AT 12:00 AM (IST)

बॅंकिंग क्षेत्रातील किमयागार काळाच्या ओघात बॅंकाही आपल्या कामाचे स्वरूप बदलत होत्या. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नोटाबंदी निर्णयानंतर आलेल्या "लेस कॅश' या निर्णयामुळे तर बॅंकांना मुळातूनच बदलावे लागत आहे. काय आहे हे "बदलते बॅंकिंग'? जाणून घेऊया, याचे विविध पैलू.  कोणे एकेकाळी असे मानण्यात येत असे, की "ज्या बॅंकेची बिल्डिंग मजबूत, ती बॅंक चांगली अथवा सुरक्षित'.

Monday, February 27, 2017 AT 12:00 AM (IST)

पक्षांतराचा अन्वयार्थ भारतात पाच राज्यांच्या आणि महाराष्ट्रात स्थानिक शासन संस्थांच्या निवडणुकांनी राजकारणाचा पट पालटलेला दिसतो. या पटाचे पालटकर्ते "नागरी समाज' आणि "अपेक्षा उंचावलेला समाज' असे दोन महत्त्वाचे घटक आहेत. परंपरागत मध्यमवर्ग (पांढरपेशी) आणि "शेतकरी-कामगार' अशा वर्गाच्या राजकीय क्षमतांचा हळूहळू ऱ्हास होत आहे.

Monday, February 20, 2017 AT 12:00 AM (IST)

महाराष्ट्रीयन भाताचे प्रकार व टीप्स जेवणातील मुख्य पदार्थ म्हणजे भात. पूर्वी महिला भात, मधला भात, शेवटचा भात जेवताना वाढण्यात येत असे. शेवटचा भात खाल्ला म्हणजे जेवण पूर्ण झाले असे मानत. सध्या तर भाताचे निरनिराळ्या चवीचे पद्धतीचे प्रकार तयार केले जातात. सणावारी, लग्नकार्य अथवा मंगलप्रसंगी भाताची तर काही वेगळीच खासियत दिसून येते. महाराष्ट्रात भाताला प्रमुख स्थान दिले गेलेले आहे. कोकणात तर भात हेच मुख्य अन्न मानतात.

Monday, February 06, 2017 AT 12:00 AM (IST)

कोशिंबिरी - वेगवेगळ्या स्वादाच्या जेवण सात्विक व चविष्ट असण्यासाठी जेवणात कोशिंबीर असायलाच हवी. कारण कोशिंबिरीमध्ये विविध प्रकारची मोड आलेली कडधान्ये, फळभाज्या सॅलॅड यांचा जास्तीत जास्त वापर केला जातो. अशा पौष्टिक कोशिंबिरीमुळे पचनक्रिया अधिक सुलभ होते व पौष्टिक जीवनसत्त्व मिळतात.

Monday, February 06, 2017 AT 12:00 AM (IST)

 
 
eSakal Group Site लग्नगाठ सकाळ टाईम्स ऍग्रोवन गोमंतक
About Us  |  Contact Us  |  Ad Rate Card
© Copyrights SaptahikSakal.com - All rights reserved.
of
Powered By: