Last Update: 

मुख्य पान संपादकीय शब्दाशब्दांत धोक्यात हरवणारी वाट लघुतम कथा हितगूज विचारांचा नवा 'कॅनव्हास'
 
शब्दाशब्दांत परवानगी काय सांगताय काय! "जोडणे' किंवा "लावणे' ही क्रियापदे आपण अनेक अर्थाने वापरतो. परगावच्या एखाद्या व्यक्तीला समजा आपण आपला फोन नंबर देत असू, तर आपण सहसा आपला नंबर सांगून झाल्यावर त्या नंबराआधी 020 किंवा 022 यांसारखा सिटी कोड "जोडायला' किंवा "लावायला' सांगतो. मजा अशी आहे, की मराठीमध्ये जरी आपण बरोबर बोलत असलो (कशाच्या तरी आधी जोडणे / लावणे) तरी हेच इंग्रजीमध्ये सांगायची वेळ आली, की मात्र आपण काहीतरी वेगळेच बोलतो.

Monday, April 10, 2017 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत खूप गंभीर --- काय सांगताय काय! समानअर्थी वाटणारी बरीच क्रियापदे इंग्रजी भाषेत आहे. Persuade आणि convince ही त्यापैकीच. ही दोन क्रियापदे समानअर्थी आहेत, असा गैरसमज बहुधा सर्वांचाच असतो. परंतु, त्यांच्या अर्थामध्ये बराच फरक आहे. . . . . . . Persuade म्हणजे to induce someone to do something through reasoning or argument. उदा. I persuaded my friend to buy a scooter instead of a motorcycle.

Monday, February 13, 2017 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत कारणे देणे काय सांगताय काय! प्रत्येक आठवड्यात आपण इंग्रजीमधील चुकांबद्दल जाणून घेतो. कधी कधी आपण मराठीमध्ये म्हणत असलेल्या गोष्टी शुद्ध इंग्रजीमध्ये कशा म्हणायच्या ते पाहतो तर कधी कधी चुकीच्या वाटत असलेल्या पण इंग्रजीच्या दृष्टीने अगदी बरोबर असलेल्या गोष्टींबाबत अधिक माहिती करून घेतो. या आठवड्यात मात्र आपण यापैकी काहीच करणार नसून "काय सांगताय काय' या शीर्षकास साजेसे एक (कटू) सत्य जाणून घेणार आहोत.

Monday, January 09, 2017 AT 12:00 AM (IST)

कट्टा ः कलंदर राष्ट्रपतींच्या विमान बिघाडाचे गौडबंगाल? तमिळनाडूच्या मुख्यमंत्री जयललिता यांचे निधन झाले. भारतीय राजकारणातले त्यांचे स्थान लक्षात घेता त्यांच्या अंतिम विधीसाठी देशातल्या अतिविशिष्ट व्यक्तींची रीघ लागणेही स्वाभाविक होते. देशाचे प्रथम नागरिक, सेनादलांचे सर्वोच्च प्रमुख राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांचे जयललिता यांच्याबरोबर दीर्घकालीन परिचय व संबंध होते. त्यामुळे त्यांनी चेन्नईला जाण्याचा निर्णय घेतला यात गैर काहीच नव्हते.

Monday, December 19, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत पालकत्व काय सांगताय काय! अनेक वेळा असे होते, की मराठीमध्ये आपण सर्रास वापरत असलेल्या शब्दासाठी इंग्रजीमध्ये पर्याय असला तर तो आपल्याला माहीत तरी नसतो किंवा चटकन आठवत तरी नाही. असाच एक शब्द आपण या आठवड्यात शिकणार आहोत. आपण बिस्किटे आणतो व ती डब्यात ठेवतो. काही दिवसांनी त्या बिस्किटांचा चुरा त्या डब्यात खाली जमू लागतो.

Monday, December 19, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत नकाशा काय सांगताय काय! एखाद्या वाक्‍यामध्ये that वापरायचे अथवा which या विषयावरून काही लोकांचा गोंधळ होतो. मग जो त्या वेळी योग्य वाटेल तो पर्याय अथवा मुद्दाम ठरवून दोनपैकी एका पर्यायाला चिकटून राहिले जाते. परंतु that आणि which च्या उपयोगाबाबत आपण थोडे जाणून घेतले तर हा प्रश्‍न बऱ्याच अंशी सुटू शकतो.

Monday, November 28, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत संदीप नूलकर, व्यावसायिक अनुवाद कंपनीचे संचालक प्रवासाचा भाग काय सांगताय काय! आपण सगळेच अधूनमधून picture बघायला जातो. गंमत म्हणजे आपण सगळेच अधूनमधून cinema पण बघायला जातो. म्हणजे आपण बघायला जातो तीच गोष्ट मात्र त्याला वापरतो शब्द वेगवेगळे! मग प्रश्‍न असा येतो, की या दोनपैकी योग्य शब्द कोणता, picture की cinema? सर्वप्रथम, एक गोष्ट निश्‍चित आहे, की picture चा उपयोग करणे मातृभाषिकांमध्ये फारसे प्रचलित नाही.

Monday, October 17, 2016 AT 01:01 PM (IST)

जमली आमची जोडी 'Fill' या विशेषणाचा आणि 'post' या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. उदा - There were no more vacancies in the company. All posts were filled. अर्थ - Fill post म्हणजे 'नोकरी साठी असलेल्या जागा भरणे.' 'Slap' हे क्रियापद आणि 'notice' या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. उदा - The Minister slapped a notice on the newspaper claiming damages for loss of reputation owing to incorrect reporting. अर्थ - Slap a notice म्हणजे 'खटला भरणे.

Monday, September 05, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत निरखून पाहणे काय सांगताय काय! भारताबाहेर पडलो, की पूर्वापार चालत आलेल्या आपल्या इंग्रजीच्या चुकांची जाणीव व्हायला लागते. क्षणामध्ये संदीप नूलकरचा मी सॅनदीप नलकर होऊन जातो. आपल्यालाही असे अनुभव आले असतील. सरळसोप्या वाटणाऱ्या आपल्या नावांचा परदेशातील लोकांना उच्चार करणे इतके अवघड का बरे जाते, असा विचार तुमच्याही मनाला शिवून गेला असेल.

Monday, August 22, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत संदीप नूलकर  व्यावसायिक अनुवाद कंपनीचे संचालक काय सांगताय काय ! कधी कधी, गमतीतच का होईना पण असं वाटतं, की भारतीय इंग्रजीकडे आपण खरं तर एक वेगळी भाषा म्हणूनच पाहायला पाहिजे. मनमुरादपणे आपण काहीही बोलतो आणि त्याला इंग्रजी म्हणतो. जे फक्त भारतात बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमध्येच ऐकायला मिळतील अशा वाक्‌प्रचार किंवा शब्दांमधले अजून एक उदाहरण आपण या आठवड्यात बघूया.

Monday, August 08, 2016 AT 12:00 AM (IST)

फूड पॉंईट सुरती घारी साहित्य ः पारीसाठी दोन वाट्या मैदा, पाव वाटी वनस्पती तुपाचे कडकडीत मोहन, 1 चिमटी मीठ, जरूर भासेल तसे पाणी. सारणासाठी ः प्रत्येकी पाव वाटी बदाम व पिस्ता पावडर, 1 वाटी पिठीसाखर, अर्धी वाटी खवा, 2 मोठे चमचे रवा, 2 मोठे चमचे बेसन, 1 चमचा वेलची पूड, पाव वाटी साजूक तूप, तळायला वनस्पती तूप किंवा रिफाइंड तेल. कृती ः प्रथम मैद्यात तुपाचे कडकडीत गरमागरम मोहन, मीठ घालून मैदा पाण्याने घट्ट भिजवावा.

Monday, July 25, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत लाल रंग काय सांगताय काय! वाचकांकडून आलेल्या काही प्रश्‍नांपैकी एका प्रश्‍नाबद्दल आपण या आठवड्यात अधिक जाणून घेणार आहोत. तर प्रश्‍न असा होता, की Invitation हे open किंवा closed असू शकते का, की हादेखील भारतीय इंग्रजीमधून आलेला एक वाक्‍प्रचार म्हणायचा? पण तसे काही नाही. यात आपले भारतीयांचे काहीही योगदान नाही. Invitation हे closed कधीच नसले, तरी open नक्कीच असू शकते. Open invitation चा एक अर्थ प्रचलित आहेच.

Monday, July 25, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत वेगळे असणे काय सांगताय काय! भारतीय इंग्रजीमधल्या अजून एका कल्पक वाक्‍यरचनेबाबत आपण या आठवड्यात जाणून घेऊ या. आपण बोललेल्या गोष्टीतून ऐकणारा गैरसमज तर करून घेणार नाही ना अशी भीती वाटणारी व्यक्ती कधी कधी Please do not take it otherwise, but अशा पद्धतीने वाक्‍यरचना करताना मी पाहिले आहे. अर्थातच इंग्रजी ज्यांची मातृभाषा आहे, ते अशा पद्धतीने वाक्‍यरचना करणार नाहीत.

Monday, July 04, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत ः संदीप नूलकर, व्यावसायिक अनुवाद कंपनीचे संचालक आदराने वाकणे काय सांगताय काय! आमच्या एका मित्राने फेसबुकवर त्याचा छानशा पोशाखात काढलेला एक फोटो टाकला होता. फोटोवर आमच्या दुसऱ्या एका मित्राने nice get up अशी कॉमेंट टाकली होती. ती वाचून त्याविषयी थोडे स्पष्टीकरण द्यावे म्हटले... बोलताना जरी फरक पडत नसला, तरी लिहिताना मात्र आपण दोन शब्द एकत्र लिहितो, की वेगळेवेगळे या एका एवढ्या छोट्या गोष्टीने त्या शब्दाचा अर्थ बदलू शकतो.

Monday, June 13, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत एक इंग्रजी धारावाहिक पहात असताना 'the dog ran out the door' हे वाक्‍य ऐकले आणि एकदम आठवले की, असे म्हणणे चुकीचे नसले तरी आपल्याकडे आपण 'out' नंतर 'of' टाकल्याशिवाय काही राहात नाही. हा 'of' वाक्‍यात सर्रास कोणी व का वापरायला सुरवात केली कोण जाणे परंतु त्याची प्रत्येक वाक्‍यात गरज नाही, हे मात्र नक्की.

Monday, May 30, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत खूप यशस्वी काय सांगताय काय! ज्या शब्दांच्या उपयोगात आपला जरा गोंधळ होतो, अशा शब्दांमध्ये नक्कीच वर्णी लागते ती म्हणजे cell आणि battery या शब्दांची. साहजिकच हे समान अर्थी नाहीत. शास्त्रोक्तरीत्या पाहिले, तर या शब्दांमध्ये थोडासा फरक आहे. Battery म्हणजे A container consisting of one or more cells, in which chemical energy is converted into electricity and used as a source of power.

Monday, May 16, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत खूप चिडलेला काय सांगताय काय! Scale आणि ruler या शब्दांच्या उपयोगात आपल्याकडे लोकांचा थोडा गोंधळ होतो, असे माझ्या पाहण्यात आले आहे. अनेक वेळा मी मुलांना किंवा त्यांच्या पालकांना "पट्टी' या शब्दासाठी scale हा शब्द वापरताना ऐकले आहे. म्हणून या आठवड्यात scale आणि ruler या शब्दांविषयी थोडे. तर सर्वप्रथम हे लक्षात घेतले पाहिजे, की ruler आणि scale हे समानअर्थी शब्द नव्हेत.

Monday, May 02, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत सही करणे काय सांगताय काय! आपण ज्या शब्दांचा चुकीचा उपयोग करतो, अशा शब्दांमध्ये नक्कीच वर्णी लागते, ती म्हणजे better of ची! सर्वप्रथम ध्यानात घेण्याची बाब म्हणजे, योग्य शब्द better of असा नसून better off असा आहे. दुसरी गोष्ट म्हणजे, त्याचा अर्थ in a more desirable or advantageous position, especially in financial terms असा होतो. त्यामुळे काही लोक त्याचा better या अर्थाने जो उपयोग करतात तो चुकीचा आहे. उदा.

Monday, April 18, 2016 AT 12:00 AM (IST)

काय सांगताय काय! कधी कधी समजतच नाही, की इंग्रजी भाषेला आपण भारतीयांनी केलेल्या योगदाचा अभिमान वाटावा की आश्‍चर्य? सर्जनशीलतेचीही काही मर्यादा असते हो. आता बघा ना, आपण आपल्या मुलांचे वाढदिवस साजरे करतो. त्यांच्या मित्रमैत्रिणींना बोलावतो. मग ते आपल्या मुलांना Gift देतात व आपण त्यांना Return gift देतो.

Monday, March 28, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत स्वगत काय सांगताय काय! Watch a film आणि see a film यामध्ये खूप लोकांची गडबड होते, असे माझ्या लक्षात आले आहे. I watched a film last evening आणि I saw a film last evening यापैकी कोणते वाक्‍य व्याकरणाच्या दृष्टिकोनातून बरोबर आहे व कोणते चूक यात भल्याभल्यांचा गोंधळ होतो. तसे पाहायला गेले, तर दोन्हीही चूक नाही. ब्रिटिश व अमेरिकन लोक दोन्हीचा उपयोग एकमेकांच्या जागी करतात.

Monday, February 01, 2016 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत संदीप नूलकर, व्यावसायिक अनुवाद कंपनीचे संचालक वैवाहिक काय सांगताय काय! रेल्वेच्या प्रवासाशी निगडित काही शब्द इंग्रजीच्या दृष्टीने अत्यंत चुकीचे आहेत. किंबहुना ते भारतीय इंग्रजीमधले असल्याने भारताबाहेर या शब्दांच्या उपयोगातून कोणालाही काहीही बोध होण्याची फारशी शक्‍यता नाही. रेल्वेने प्रवास करत असताना आपण Second a/c किंवा Third a/c ने प्रवास करतो, असे म्हणतो.

Monday, January 04, 2016 AT 12:00 AM (IST)

संदीप नूलकर, व्यावसायिक अनुवाद कंपनीचे संचालक लुकडा काय सांगताय काय! इंग्रजी ही आपली मातृभाषा नाही, त्यामुळे असेल किंवा अजूनही काही कारणे असतील पण भारतीय माणसांचे इंग्रजी अगदी सरळसोपे असते. एखाद्या शब्दाचे माफकच अर्थ आपल्याला माहीत असतात. त्या शब्दांच्या विविध छटांपर्यंत आपण कधी पोचतच नाही. इतक्‍यातच कानावर पडलेल्या वाक्‍याने हे अजून प्रकर्षाने जाणवले.

Monday, December 21, 2015 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत दर्जा उदाहरण काय सांगताय काय! बोलताना व्याकरणामध्ये होणाऱ्या चुकांऐवजी उच्चारांमध्ये होणाऱ्या काही चुका या आठवड्यात आपण पाहणार आहोत. उच्चारांमधल्या चुका म्हटले, की माझ्या डोक्‍यात प्रामुख्याने दोन शब्द येतात. काहीशा जास्तच प्रमाणात ते माझ्या कानावर पडले असावेत. ते शब्द म्हणजे parents आणि message. बरेच लोक त्यांचा उच्चार मॅसेज आणि पॅरेंट्‌स असा करतात. त्यांचा योग्य उच्चार मेसेज आणि पेरेंट्‌स असा आहे.

Monday, December 07, 2015 AT 12:00 AM (IST)

गलिच्छ काय सांगताय काय! एका वाचकाने विचारलेल्या प्रश्‍नाविषयी या आठवड्यात आपण थोडे बोलू. तर प्रश्‍न असा होता, की "till' आणि "until' यात काही फरक आहे का, की दोन्ही शब्द एकच आहेत? तसे पाहायला गेले, तर till आणि until हे समान अर्थीच शब्द आहेत. परंतु, त्यांच्या उपयोगात थोडा फरक आहे. Till चा उपयोग informal, तर until चा उपयोग हा formal वाक्‍यात व जास्त करून लिहिताना केला जातो. वाक्‍याच्या सुरवातीलाही till च्याऐवजी until चाच उपयोग अधिक योग्य आहे.

Monday, November 23, 2015 AT 12:00 AM (IST)

चिवचिवाट काय सांगताय काय! विचार मराठीतून करायचा, त्यानंतर इंग्रजीमध्ये त्या वाक्‍याचे चटकन भाषांतर करायचे आणि मग ते वाक्‍य बोलायचे किंवा असे करून वर्षानुवर्षे वापरात आणलेले शब्द अथवा शब्दांच्या जोड्यांचा उपयोग करायचा... आपण अनेकदा अशा पद्धतीने इंग्रजी बोलत असतो. असे करण्यात तोटा असा असतो, की प्रत्येक वेळा आपले शब्द, शब्दांच्या जोड्या किंवा वाक्‍य बरोबर असतीलच असे नाही.

Monday, November 16, 2015 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत स्वागत कक्ष काय सांगताय काय! भारतातील इंग्रजी बोलणाऱ्या असंख्य आया आपल्या तान्ह्या मुलांबरोबर काही तरी भयानक करत असाव्यात, असा एखाद्या पाश्‍चात्य देशात राहणाऱ्या माणसाचा गैरसमज झाला, तर नवल नसावे. पण मला सांगा, आई-वडील आपल्या पोटच्या पोराच्या जिवावर का बरे उठतील? अशक्‍यच आहे ते. मग हा विषय आला तरी कुठून? त्याचे असे आहे, की आपण कधी कधी असे इंग्रजी बोलतो की आपल्याला म्हणायचे असते एक आणि अर्थ होतो भलताच.

Sunday, October 11, 2015 AT 12:00 AM (IST)

शब्दाशब्दांत चाहता काय सांगताय काय! "पण लेका, तू नक्की येणार ना?' खात्री करण्यासाठी मी मित्राला विचारले. क्षणाचाही विलंब न करता मित्र चटकन उद्‌गारला, "होरे, I will come 100%.' आता मला सांगा माणूस अर्धवट कसा येऊ शकेल? आला तर पूर्णच येईल ना! त्याचे असे आहे, मराठी बोलताना आपण सहज, "हो, मी 100% येईन,' असे म्हणून जातो. अर्थात आपण "100%' हे adverb म्हणून वापरतो. परंतु, इंग्रजीमध्ये "100%' हे "adverb' होऊ शकत नाही.

Sunday, October 04, 2015 AT 12:00 AM (IST)

काय सांगताय काय! मी इंग्रजीचा जितका सखोल अभ्यास करतो तेवढे माझ्या हे लक्षात येते, की भारतीय इंग्रजीमध्ये एखादी गोष्ट कशी म्हणावी हे जरी उमजत नसले, तरी ब्रिटिश इंग्रजीमध्ये म्हणता येत नाहीत अशा गोष्टींची संख्या फारच कमी आहे. परवाच एका वाचकाने मला विचारले, की एखाद्याशी आडदांडपणे वागणे, हे इंग्रजीमध्ये कसे म्हणायचे? म्हटले बघावे, की भारतीय माणूस हे कसे म्हणेल! म्हणून ओळखीतील दोघांना विचारले.

Sunday, September 06, 2015 AT 12:00 AM (IST)

काय सांगताय काय! भारतीय इंग्रजीमध्ये आपण करत असलेली अजून एक चूक या आठवड्यात आपण पाहू या. समजा तुम्ही कोणाला विचारले, How was the response to the music festival this year? तर असे उत्तर मिळू शकते, The response was good but there were less people as compared to the last year. 'Less' आणि 'fewer' हा गोंधळ फार जुना आहे व अद्याप न उलगडलेल्या कोड्यासारखा आहे. खोलात शिरलात तर या शब्दांच्या उपयोगाबाबत अनेक नियम, उपनियम व अपवाद सापडतील.

Wednesday, February 05, 2014 AT 05:24 PM (IST)

काय सांगताय काय! Are you growing your hair आणि Are you growing your hair out? केस वाढवण्याच्या बाबतीत 'to grow' या क्रियापदाचे असे दोन उपयोग ऐकले आणि त्याबद्दल खुलासा करायचे ठरवले. मग लंडन येथील आमच्या बिट्‌सच्या कार्यालयात काम करणाऱ्या ब्रिटिशबाईंनाच विचारले. त्यांनी दिलेले स्पष्टीकरण असे 'to grow' हे काही विशिष्ट गोष्टींशी संबंधित असते. समजा, तुम्ही तुमचे केस पर्म केले असतील तर तुम्ही म्हणू शकाल, की I don't like my perm anymore.

Saturday, November 16, 2013 AT 12:00 AM (IST)

 
 
eSakal Group Site लग्नगाठ सकाळ टाईम्स ऍग्रोवन गोमंतक
About Us  |  Contact Us  |  Ad Rate Card
© Copyrights SaptahikSakal.com - All rights reserved.
of
Powered By: